زمانی که جمهوری اسلامی زیردریایی کوچک کلاس غدیر خود را در نزدیکی تنگهٔ هرمز مستقر میکند، رسانههای حکومتی این اقدام را نشانهای از بازدارندگی معتبر جلوه میدهند.
اما در عمل، این شناورهای ۲۹ متری وارد یک شبکهٔ چندلایه از جنگ ضدزیردریایی میشوند؛ شبکهای که نیروی دریایی آمریکا چندین دهه را برای اصلاح، تقویت، و تکمیل آن صرف کرده است.
برنامهریزان نیروی دریایی آمریکا معتقدند زیردریاییهای کلاس غدیر بیش از آنکه برای رویارویی مستقیم با ناوگروههای ضربت ناو هواپیمابر بهکار گرفته شوند، عمدتاً سکویی برای به چالش کشیدن سامانههای جنگ ضدزیردریایی هستند.
یک شکارچی که غدیر از چشمش پنهان نمیماند
سامانهٔ سونار فرکانس پایین هوابرد اِیاِن/اِیکیواِس-۲۲ از ارکان اصلی توانمندی هوابرد آمریکا در جنگ ضدزیردریایی است؛ سامانهای پیشرفته از نوع سونار فرورونده که روی بالگرد اِماِچ-۶۰آر سیهاوک نصب میشود.
این سامانه، حسگر (سنسور) خود را مستقیماً به داخل آب میفرستد تا با دقت بالا و عملکردی پایدار، به دنبال اهداف غوطهور در زیر آب بگردد.
برخلاف سونارهای دماغهای نصبشده روی بدنهٔ ناوشکنها، این سامانه به لایههای صوتی عمیقتری نفوذ میکند؛ همان لایههایی که زیردریاییهای کوچک اغلب میکوشند در نزدیکی بستر دریا در آنها پنهان شوند.
سیستم اِیاِن/اِیکیواِس-۲۲ همچنان تنها سونار غوطهور عملیاتی است که از قابلیت چندفرکانسی بهره میبرد؛ این ویژگی به سیستم اجازه میدهد تا خود را با شرایط محیطی تطبیق داده و در عین حال، سرعت بالای جستجوی خود را حفظ کند.
پس از آن که محل یک تماس زیرسطحی مشخص شد، بالگرد سیهاوک بلافاصله وارد مرحله پیگیری و درگیری میشود و آمادهسازی تسلیحات خود را برای هدفگیری آغاز میکند.
یکپارچگی سامانهٔ اِیاِلاِفاِس و مجموعهٔ پردازشی آن با اژدر سبک اِمکِی ۵۴، بالگرد اِماِچ-۶۰آر را به قابلیتی کامل در جنگ ضدزیردریایی - از شناسایی هدف تا درگیری با آن - مجهز میکند.
این قابلیت، این بالگرد را قادر میسازد بدون اتکا به پشتیبانی یا هماهنگی بیرونی، چرخهٔ کامل شناسایی تا انهدام زیردریاییها را بهطور مستقل انجام دهد.
اگر یک زیردریایی غدیر به سطح آب بیاید یا در عمق کم فعالیت کند، بالگرد سیهاوک میتواند از موشکهای اِیجیاِم-۱۱۴ هِلفایر نیز استفاده کند؛ وضعیتی که هیچ محدودهٔ عملیاتی امنی برای خدمه باقی نمیگذارد.
رادار چندحالته اِیپیاِس-۱۵۳ بالگرد اِماِچ-۶۰آر برای کشف اهداف کوچک و در حرکت - از جمله پریسکوپ یا اسنورکل (لولهٔ تنفسی) زیردریایی که تنها برای لحظاتی کوتاه از سطح آب بیرون میآید - طراحی شده است.
این قابلیت، زیردریاییهای کلاس غدیر را از فرصت لازم برای شارژ دوبارهٔ باتریهایشان محروم میکند و ماندگاری عملیاتی آنها را در آبهای محل مناقشه بهشدت کاهش میدهد.
سونار عمقمتغیر، که در زیر لایههای حرارتی آب یدک کشیده میشود، آخرین خلأ شناسایی را - که سونارهای نصبشده بر بدنهٔ ناوشکنها در آبهای کمعمق قادر به پر کردن آن نیستند - پوشش میدهد.
این سامانه، پوشش صوتی کاملی را در سراسر شبکه «جنگ ضدزیردریایی» برای آبهای لایهبندیشده در خلیج فارس فراهم میکند و بدین ترتیب، تمامی پناهگاههای زیردریاییهای کوچک را از بین میبرد.
حملهٔ جمهوری اسلامی به یک ناوگروه ضربت هواپیمابر آمریکا میتواند کارزاری تلافیجویانه را در پی داشته باشد؛ کارزاری که نیروهای این رژیم احتمالاً توان ایستادگی در برابر آن را نخواهند داشت.
ناوگان غدیر بیش از هر چیز ابزاری تبلیغاتی است؛ و در عین حال در برابر یک نیروی ضدزیردریاییِ شبکهمحور، این ناوگان عملاً از پیش بازنده است.
![اعضای نیروی دریایی جمهوری اسلامی روز ۸ آذر ۱۳۹۷ روی یک زیردریایی کلاس غدیر، در بندرعباس در جنوب ایران، ایستادهاند. [پرس تیوی]](/ssc_fa/images/2026/05/06/55925-ghadir-600_384.webp)