![روز ۱۶ دیماه ۱۴۰۴، یک هواپیمای اف-۳۵اِی لایتنینگ ۲ ضمن پرواز تمرینی در پایگاه نیروی هوایی هیل مشغول انجام مانورهای هوایی است. [نیروی هوایی ایالات متحده]](/ssc_fa/images/2026/04/07/55313-_91b__f-35-600_384.webp)
هواپیمای اف-۳۵اِی لایتنینگ ۲ در عملیات خشم حماسی با رقم زدن نتایجی سرنوشت ساز در ایران، اعتبار رزمی خود را به اثبات رساند.
فرماندهان آمریکایی گفتند اف-۳۵ در این کارزار چهل روزه پیچیده ترین و پیوسته ترین مأموریت خود را در طول تاریخ به انجام رسانده و از نقش خود در عملیات چکش نیمهشب در تیرماه ۱۴۰۴ نیز فراتر رفته است.
در عملیات قبلی، هواپیماهای اف-۳۵ با سرکوب پدافندهای هوایی جمهوری اسلامی در اطراف فوردو، نطنز و اصفهان، امکان انجام حملات متعاقب به زیرساختهای هسته ای را فراهم آوردند.
در مراحل آغازین عملیات خشم حماسی، هواپیماهای اف-۳۵اِی و اف-۳۵سی مأموریتهای پیوستهٔ تهاجمی و سرکوبگری علیه سایت های مستحکم نظامی و هسته ای جمهوری اسلامی انجام دادند انجام دادند.
این هواپیماها بدون کوچکترین تلفاتی به پدافندهای هوایی چندلایه نفوذ کردند و نتیجهای را رقم زدند که از نظر افسران ارشد به طراحی رادارگریز و آمیختگی پیشرفتهٔ حسگرهای این جت مربوط میشود.
به کمک این قابلیتها، خلبانان توانستند تهدیدها را زودتر شناسایی کنند، سریعتر دست به حمله بزنند و پیش از آنکه نیروهای جمهوری اسلامی بتوانند واکنش مؤثری نشان بدهند از حریم هوایی محل کشمکش خارج شوند.
عملکرد رزمی اثبات شده در میدان نبرد بسیار پرتنش
در این کارزار، توانایی هواپیماهای اف-۳۵ برای انجام عملیات پیوسته در منطقهای بزرگ با پدافند سنگین ضمن حفظ ابتکار عمل در برابر دشمن پیشرفته به نمایش گذاشته شد.
فرماندهان گفتند تابآوری و دقت این هواپیماها از ارکان تضعیف نیروهای موشکی، گره های فرماندهی و تأسیسات زیرزمینی جمهوری اسلامی در نخستین ساعات این عملیات بوده است.
به کمک امضای رادارگریز نسل پنجم اف-۳۵، گروههای آفندی توانستند در عمق حریم هوایی ایران مانور بدهند و در عین حال از دید آتشبارهای موشکی سطحبههوا پنهان بمانند.
به دلیل سطح مقطع راداری کم این هواپیما، اپراتورهای ایرانی وادار شدند به نشانههای دیداری و قدیمی اتکا کنند و نتوانستند هواپیماهای نفوذی را ردگیری یا هدفگیری کنند.
خلبانان از رادار اِیایاساِی اِیان/اِیپیجی-۸۱، سامانهٔ روزنهٔ توزیعشده و سامانهٔ هدفگیری الکترواپتیک برای ایجاد تصویری یکپارچه از میدان نبرد استفاده کردند.
این حسگرها با آمیختگی خودکار دادهها، امکان آگاهی آنی از تهدیدها، اهداف و هواپیماهای دوست را در پهنهای به وسعت صدها کیلومتر برای هر خلبان فراهم آوردند.
سامانهٔ نسل سوم نمایشگر نصبشده روی کلاه نیز این اطلاعات را مستقیماً روی نقاب کلاه به نمایش درمیآورد.
به کمک این فناوری، خلبانان توانستند دید ۳۶۰ درجهٔ خود را حفظ کنند و بدون برداشتن تمرکز از داخل کابین، به اهداف حمله کنند.
رادارگریزی، دقت و یکپارچگی مدلهای مختلف
به لطف محفظههای داخلی تسلیحات هواپیما ضمن حفظ رادارگریزی، امکان حمل بمبهای هدایتشونده جیدیاِیام مدل جیبییو-۳۱ و جیبییو-۳۲، بمبهای جیبییو-۵۳-بی استورمبریکر و موشکهای ضدتشعشع اِیجیام-۸۸ای و اِیجیام-۸۸جی فراهم شد.
با این مهمات امکان فروپاشی شبکهٔ پدافند هوایی یکپارچهٔ جمهوری اسلامی و انهدام تأسیسات مستحکم زیرزمینی در طول کارزار فراهم شد.
در شرایط سهل، هواپیمای اف-۳۵اِی با «حالت هیولا» (beast mode) بیش از ۱۸٫۰۰۰ پوند مهمات با خود حمل میکرد، چرا که موشک دورایستای هوابهسطح مشترک اِیجیام-۱۵۸ جِیاِیاساسام امکان حملات دوربرد و دورایستا را فراهم میآورد.
با بهکارگیری سه مدل از این هواپیما، ادامهٔ عملیات هماهنگ در هوا، دریا و محیطهای اکتشافی میسر شد و یکپارچگی بیوقفه در حوزههای مختلف اجرایی شد.
هواپیماهای اف-۳۵اِی از پایگاههای منطقه به پرواز درآمدند، هواپیماهای اف-۳۵سی از روی عرشهٔ گروههای ناو هواپیمابر در دریای عرب عملیات انجام دادند و هواپیماهای اف-۳۵بی نیز از داخل سایتهای اکتشافی گزینههای منعطفی برای تأمین پایگاه فراهم کردند.
با این معماری، امکان تداوم عملیات شبانهروزی در طول کارزار بدون کاهش سرعت یا کارآیی رادارگریزی میسر شد.
به لطف برنامهٔ کلی هواپیماهای اف-۳۵، عملیاتهای ائتلافی تقویت شده است، آنچنانکه تاکنون ۱۲ کشور با بهکارگیری حدود ۱٫۳۰۰ هواپیما بیش از ۱ میلیون ساعت پرواز داشتهاند.
ناوگانهای همپیمان با انجام کارزارهایی نظیر حملات سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ علیه پدافندهای هوایی جمهوری اسلامی و همچنین مأموریتهای اف-۳۵ هلند در سال ۱۴۰۴، بارها ارزش نبردی این هواپیماها را به نمایش گذاشتهاند.
با عملکرد پیوستهٔ اف-۳۵، نقش این هواپیما به عنوان برترین جنگندهٔ چندمنظورهٔ جهان که پاسخگوی نیازهای توان هوایی مدرن همراه با آگاهی، دقت و تابآوری است به اثبات رسیده است.
