ایالات متحدهٔ آمریکا روزبه‌روز کارزار «خشم اقتصادی» خود را تشدید می‌کند، اما با گسترش سپر مالی پکن برای محافظت از هم‌پیمانان کلیدی در برابر فشار آمریکا، اثربخشی تحریم‌های جدید کاهش می‌یابد.

در این همکاری، یک ارز جایگزین و خنثی در اختیار جمهوری اسلامی و روسیه قرار می‌گیرد که خارج از گسترهٔ نفوذ دلار است.

اما دلیل حمایت چین سخاوتمندی یا زرنگی راهبردی نیست، بلکه نفع شخصی محاسبه‌شده است.

این نفع شخصی محاسبه‌شده‌ای برای بیرون کشیدن منابع از چنگ هم‌پیمانان گرفتار ضمن مصون نگه داشتن شرکت‌های خود از سختگیری‌های غرب است.

جمهوری اسلامی میلیاردها دلار نفت برای چین فرستاده، درآمدی که از اقتصاد رو به سقوط خود گرفته و در عوض برای تهیهٔ سلاح و تقویت گروه‌های نیابتی استفاده کرده است.

توافق ماهواره‌ای اخیر که گفته می‌شود ۲۵۰ میلیون یوآن ارزش دارد گویای طرز کار همین سازوکار است.

از آنجا که این معامله بر حسب یوآن چین است، سامانه‌‌های پایاپای دلاری دور زده می‌شود، از شبکهٔ سوئیفت غرب استفاده نمی‌شود، امکان رصد خزانه‌داری آمریکا کاهش می‌یابد و تلاش‌ها برای اجرای تحریم‌ها پیچیده‌تر می‌گردد.

تسویهٔ کاملاً با یوآن انجام می‌شود، یعنی وجوه پرداختی خریدار و دریافتی فروشنده به جای دلار با ارز ملی چین جابه‌جا می‌شوند.

در حال حاضر بیش از ۸۰ درصد تجارت نفت جمهوری اسلامی و چین با یوآن تسویه می‌شود.

به این ترتیب، پکن حجم ثابتی از نفت خام را با تخفیف دریافت می‌کند و یک شریان حیاتی مالی برای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فراهم می‌نماید.

‏قیمت هر بشکه نفت بر حسب یوآن تعیین شده است، امری که نقش چین را به عنوان معیار اصلیِ حساب‌وکتاب در این معاملات تقویت می‌کند.

با این تغییر، کشورهای تحت تحریم از شریانی باریک اما پایدار بهره‌منده می‌شوند و امکان دسترسی به بازارهای انرژی و فناوری‌های حیاتی بدون افشای معاملات در حوزهٔ قضایی آمریکا فراهم می‌شود.

برای پکن، این توافق باعث تقویت جایگاه آن به عنوان جایگزین مالی جهانی می‌گردد و در عین حال، جمهوری اسلامی را وابسته و در تنگنای اقتصادی نگه می‌دارد.

این موضوع در داخل ایران پیامدهای شدیدی دارد. خروج نفت به مقصد چین نه تنها باعث ثبات اقتصاد نشده، بلکه زوال آن را تسریع کرده است.

همین موضوع باعث افت شدید ارزش ریال ایران و تشدید رنج مردم شده است.

با تمرکز سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بر عملیات‌ها و تدارکات خارجی، منابع از نیازهای داخلی گرفته شده و اقتصاد کلان کشور روزبه‌روز شکننده‌تر و منزوی‌تر شده است.

با افزایش فشار تحریم‌های واشنگتن، محور دور زدن تحریم که قطب آن در پکن است مانع از تأثیرگذاری کامل می‌شود.

چالش موجود، ارتباطی به پیچیدگی عملکرد چین ندارد، بلکه از تمایل آن در تأمین پوشش مالی برای کشورهایی نشأت می‌گیرد که هم‌اینک زیر فشار سوءمدیریت خود کمر خم کرده‌اند.